ХАР ШҮЛГҮҮД... С. Болдсайхан

    “Өөртөө үнэнч байх гэж юу гэсэн үг юм бэ?” Өөрөөсөө тэр энгэж асуулаа. Түүний өмнө таних танихгүй хүмүүс ярих ярихгүй юм ярьцгаана. Ууж идэцгээнэ. Ихэвчлэн л цагаан архи тэгээд пиво, ундаа, цэвэр ус бас тамхи. Тамхины утаа сааралтсан энэ л өрөөнд тэд орой болгон уудаг. Уулзах гэж биш үнэндээ уух гэж л уулзацгаадаг.  Уух нь согтохын тулд, согтох нь  солиорхын л төлөө. Удахгүй энд хэн нэгэн нь хэн нэгнийгээ хүчинднэ. Уусан архиа буцааж гаргана. Үүндээ тэд учиргүй дуртай.

       “Өөртөө үнэнч байх ямар хэрэгтэй юм бэ?” Тэдний ярианы сэдэв огцом өөрчлөгдөв. Хүйтэн өрөөний буланд хүнд анзаарагдчихгүй гэсэндээ чимээгүйхэн сууж байсан гэмгүй түүний тухай тэд ам уралдан ярьцгааж эхэллээ.

Би яг янхан шиг!

Яриаг хүчиндэгч эхлүүлжээ. Тэд ойлгож байгаагүй, ойлгохгүй ч үгүй. Тэдэнд ойлгуулах гэж адгалвал тэр өөрийгөө доромжилсон болно. Шоолсон, гайхсан өнгө аясаар түүний тухай бусад нь үргэлжлүүлэн ярьцгаана. Хэн нэгэн нь юуг ч юм хэлээд дуусахад араас нь түүнийг шоолсон инээд залгана. Тэдэнд их сайхан байгаа.   

      Хүн бол хамгийн өөдгүй хуурамч амьтан гэдгийг тэр бүүр анх 6 настайдаа л олж мэджээ. Түүнээс хойш өөртөө үргэлж үнэнч байна гэж амласан юм. Үнэнч байх гэсэн амлалтандаа хүрэхийн тулд тэрээр өөрийгөө байнга шүүдэг. Би үнэхээр л энгэж бодов уу? эсвэл бусад хүмүүсээс энэ бодол минь хамааралтай юу? Өөрөөсөө тэр энгэж байнга асуудаг.  Өөрт төрсөн сэтгэгдлээсээ хэзээ ч ичиж байсангүй, ичихийг ч хүссэнгүй. Тиймээс ч тэрээр өөрийгөө “Янхантай” зүйрлэснээсээ санаа зовоогүй юм. Хүмүүс юу гэх нь түүнд ямар ч хамаагүй. Хамаагүй байсан. Хамаагүй ч  байх болтугай.  

     Өөртөө үнэнч байх гэдэг нь түүний хувьд өөрийгөө шудрагаар үнэлхээс эхэлнэ. Бусад хүмүүс түүнд баярлаж болно, гомдож болно, түүнийг харааж болно, ерөөж ч болно. Гэвч энэ бүхэн түүнд чухал биш. Хамгийн чухал нь тэр өөрөө л өөрийгөө үнэнчээр дүгнэнэ. Учир нь тэр л өөрийгөө хэнээс ч илүү сайн мэддэг.

Урд насандаа би хөлсний алуурчин байсан!  

     Өөртөө үнэнч байснаараа юуг олох юм бэ? Магад юуг ч олохгүй байж мэднэ. Өрөөнд тамхины нэвширсэн үнэр ханхийнэ. Тасрах нь тасарч. Харих нь харьж. Тэд явлаа гээд түүний сэтгэл хоосрохгүй. Түүнийг хүмүүс гаж донтон мэтээр ойлголоо ч түүний сэтгэл зовнихгүй. Үүнд л утга учир нь байна. Сонсдог хөгжимийнхөө төлөө, бичсэн шүлгүүдийнхээ төлөө, хэлсэн үг, харсан харцныхаа төлөө, хэн нэгнээр сэтгэцийн гаж донтон хэмээн хочлуулж ч болно. Гэсэн ч түүнд хамаагүй.  Утга учир нь үүнд л байна.

2008 оны 12 дугаар сар 8

St. Louis, MO